Quy trình thử nghiệm mài mòn Martindale Test theo JIS L1096

Thiết bị và vật tư tiêu hao

1. Thiết bị chính

• Máy thử mài mòn Martindale, có cơ chế chuyển động Lissajous và bộ đếm số vòng. Đường Lissajous phải có hình dạng như hình a.

 

• Tải trọng áp suất theo Bảng 11:
  • Vải may mặc: 9.0 ± 0.2 kPa
  • Vải nội thất, thảm, v.v.: 12.0 ± 0.3 kPa
• Dao cắt mẫu: D140mm, và D38mm. ( có thể dùng dưỡng có đường kính 140mm và 38mm saud dó dùng kéo cắt nhưng sẽ khó lắp mẫu và có thể bị nhăn vải khi lắp.

2. Vải ma sát chuẩn (Bảng 10) (wool fabric) : 

3. Nỉ lót ( felt): 

4. Vật liệu lót (đệm): 

• Với vải có khối lượng < 500 g/m²: đặt miếng bọt polyurethane (mật độ 0.03 g/cm³, dày 3 mm) phía sau mẫu để tạo độ đàn hồi ổn định.

5. Thước xám

• Nếu cần đánh giá sự thay đổi màu sắc thì cần phải mua thêm.

6. Mẫu thử

• Bốn mẫu đường kính 38 mm, được lấy theo hướng dẫn ở Điều 6 của tiêu chuẩn (vị trí đại diện trên tấm vải).
• Mẫu phải được điều hòa ở nhiệt độ và độ ẩm chuẩn (thường 20 ± 2 °C, 65 ± 2 %RH).

 Chuẩn bị thí nghiệm

1. Gắn mẫu vào giá đỡ mẫu của máy Martindale.
   • Nếu vải mỏng (< 500 g/m²): đặt miếng bọt polyurethane 3 mm ở mặt sau mẫu.
   • Gắn chắc vào giá đỡ mẫu để không bị trượt.
2. Đặt tấm nỉ lót tiêu chuẩn lên bàn ma sát.
   • Trên nỉ, đặt tấm vải ma sát tiêu chuẩn (theo Bảng 10).
   • Đảm bảo bề mặt phẳng, không có nếp gấp.
3. Lắp cụm giá đỡ mẫu vào máy.
   • Đặt tải trọng tương ứng (9 kPa hoặc 12 kPa) theo loại vải thử.
   • Kiểm tra cân bằng, đảm bảo lực nén phân bố đều.

 Tiến hành thí nghiệm

1. Đặt bộ đếm vòng về 0 và cài đặt số vòng chà xát ban đầu (ví dụ 5 000 vòng).
2. Khởi động máy, để máy thực hiện chuyển động Lissajous (dao động đa hướng).
3. Sau mỗi chu kỳ định sẵn (5 000 vòng):
   • Dừng máy, kiểm tra mẫu:
     • Nếu chưa có hư hại rõ, tiếp tục chạy thêm.
     • Nếu gần đạt điểm kết thúc, giảm bước vòng để xác định chính xác số vòng cuối.
   • Nếu mẫu bị xù lông, dùng dao lam hoặc kéo nhỏ cắt bỏ sợi nổi để tránh cản ma sát.
4. Thay thế vật liệu ma sát (vải/nỉ) khi:
   • Cả hai mặt đều bẩn hoặc mòn, hoặc
   • Sau 25 lần thử, hoặc
   • Sau 50 000 vòng.

Tiêu chí kết thúc và đánh giá

1. Đứt sợi / tạo lỗ:
   • Đối với vải dệt thoi: khi hai hoặc nhiều sợi bị đứt tạo thành lỗ.
   • Đối với vải dệt kim: khi một sợi bị đứt làm thủng lỗ xuyên qua.
2. Thay đổi màu:
   • Khi mức độ đổi màu đạt mức 3 theo thang xám JIS L 0804.
3. Thay đổi ngoại quan:
   • Khi có thay đổi rõ rệt về hình thức: mất lớp lông, tuột sợi, bong lớp phủ hoặc thay đổi bề mặt rõ rệt.