Quy trình xác định chỉ số sợi theo ASTM D1907

1. Phương pháp xác định chi số sợi theo ASTM D1907

Phương pháp ASTM D1907 dùng để xác định độ mảnh (linear density) của:

• Sợi filament đơn hoặc sợi xe (single or plied yarn)

• Sợi bông, polyester, nylon, viscose, acrylic và các loại sợi dệt may dạng liên tục

• Không áp dụng cho:

  • Sợi có độ đàn hồi cao bị co lại khi tháo lực

  • Sợi bị hồ nặng

  • Sợi dính/keo gây sai lệch trọng lượng

Phương pháp dựa trên nguyên lý:

Cân khối lượng của một chiều dài sợi xác định → chuyển đổi thành Tex hoặc Denier theo công thức tiêu chuẩn.

Đây là phương pháp trực tiếp, độ chính xác cao, phù hợp để kiểm tra chất lượng sản xuất, R&D hoặc xác nhận hàng hóa.
 

• Linear density (tex, dtex, denier)

• Yarn number (Ne, Nm…) theo yêu cầu

2. Thuật ngữ quan trọng trong thử nghiệm

3. Thiết bị và dụng cụ theo ASTM D1907

1. Máy quấn skein (Skein Reel)

• Yêu cầu chu vi vòng quấn: 1.125 m hoặc 1.0 m, tùy tiêu chuẩn nội bộ.
• Tốc độ quay ổn định, độ sai số chiều dài cho phép ≤ 0.2%.

1. Cân phân tích (Analytical Balance)

   • Độ chính xác: 0.1 mg hoặc tốt hơn

   • Chống rung, có hộp che gió.

2. Buồng điều hòa mẫu (Conditioning Chamber)

   • Nhiệt độ: 21 ± 1°C

   • Độ ẩm tương đối: 65 ± 2% RH

3. Kéo cắt sợi, kẹp giữ, ống giấy, đồ bảo vệ mẫu

Tất cả thiết bị phải được hiệu chuẩn định kỳ để đảm bảo độ chính xác.

4. Chuẩn bị mẫu thử

4.1. Lấy mẫu

• Lấy mẫu đại diện từ ít nhất 5 vị trí khác nhau trên lô hàng.

• Tránh sợi bị nén, cong, co rút bất thường.

4.2. Điều hòa mẫu (Conditioning)

• Mẫu được đặt trong phòng điều hòa tối thiểu 2 giờ.

• Mục đích: đưa sợi về trạng thái cân bằng độ ẩm theo tiêu chuẩn.

5. Quy trình thử nghiệm ASTM D1907

Bước 1: Quấn sợi trên Skein Reel

• Quấn đúng số vòng theo chỉ định (thường 100 vòng).

• Kiểm soát lực căng nhỏ, không để sợi bị kéo giãn.

• Nếu là sợi dún hoặc textured yarn → dùng lực căng theo tiêu chuẩn phụ lục của ASTM. 
  ( Sợi dún (crimped yarn) và sợi textured (textured yarn) là hai dạng sợi filament đã được xử lý để tạo độ phồng, độ xốp hoặc độ đàn hồi, giúp chúng có cảm giác giống sợi tự nhiên hơn (ví dụ cotton hoặc len). )

Bước 2: Cắt và buộc đầu sợi

• Cắt hai đầu skein bằng kéo sắc.

• Buộc nhẹ 3 – 4 vị trí để skein không bung khi cân.

Bước 3: Cân khối lượng skein

• Đặt skein vào cân phân tích.

• Ghi khối lượng chính xác đến 0.1 mg.

• Lặp lại ít nhất 3 lần để lấy trung bình.

Bước 4: Tính chiều dài tổng của skein

• Chiều dài = Chu vi máy quấn × số vòng.

• Ví dụ:
  Chu vi 1.0 m × 100 vòng = 100 m

Bước 5: Tính Tex hoặc Denier

Công thức theo tiêu chuẩn: 

Tex:

Denier:

English Cotton Count (Ne)

Metric Count (Nm)

• Chu vi quấn là: 1 m

• Quấn 100 vòng → chiều dài = 100 m

• Cân skein: khối lượng = 1.25 g

→ Tex:

→ Denier:

→ Ne:

Bước 6: Lập báo cáo kết quả

Gồm:

• Loại sợi

• Số mẫu

• Điều kiện môi trường

• Khối lượng từng skein

• Tex/Denier trung bình

• Độ lệch chuẩn

• Nhận xét bất thường

6. Sai số thường gặp và cách khắc phục

7. Ưu điểm của phương pháp ASTM D1907

• Chính xác và độ lặp lại cao

• Thiết bị đơn giản, chi phí thấp

• Ứng dụng cho nhiều loại sợi

• Phù hợp kiểm soát chất lượng sản xuất hàng loạt

8. Ứng dụng trong sản xuất và kiểm nghiệm

• Kiểm tra sợi filament POY, FDY, DTY

• Kiểm tra sợi cotton, polyester, blended yarn

• Đánh giá chất lượng sợi nhập khẩu

• Kiểm soát sự đồng nhất trong từng lô